Porodica Fakhriija Abu Diaba već decenijama pokušava sačuvati kuću u naselju al-Bustan, u četvrti Silwan, nedaleko od Starog grada i džamije Al-Aksa. Kada su prije dvije godine stigli buldožeri, kuća je srušena, a on i supruga od tada žive u mobilnoj kući postavljenoj na ruševinama, koja je takođe pred uklanjanjem.
“Pokušavaju izbrisati moja sjećanja, moje djetinjstvo, moju historiju”, rekao je Abu Diab.
Prema navodima izraelskih i palestinskih aktivista, Izrael godinama širi jevrejsko prisustvo u anektiranom istočnom Jerusalemu kroz restriktivne urbanističke politike, arheološke zahtjeve i pravne mehanizme koji olakšavaju preuzimanje palestinskih nekretnina. Izraelska organizacija Ir Amim navodi da je tokom 2025. srušeno više od 260 kuća i drugih objekata, što je rast od 70 posto u odnosu na tri godine ranije, dok je ove godine zabilježeno najmanje 116 rušenja.
Palestinci čine oko 40 posto stanovništva Jerusalema, ali organizacija Bimkom navodi da je prošle godine za jevrejske stanovnike odobreno gotovo 9.000 građevinskih dozvola, a za Palestince manje od 700.
Mnogi palestinski stanovnici tvrde da je gotovo nemoguće dobiti dozvolu, pa nakon gradnje bez odobrenja ostaju izloženi prijetnji rušenja.
U naselju al-Bustan oko 1.500 Palestinaca živi pod stalnim rizikom od rušenja domova. Općina Jerusalem tvrdi da su kuće podignute bez dozvola na zemljištu koje nije namijenjeno stanovanju i da na tom prostoru planira park i javni parking. Navodi i da je nudila alternativna stambena rješenja, ali da stanovnici nisu pokazali “ozbiljne namjere” za dogovor.
Sličan pritisak bilježi se i u četvrti Batan al-Hawah, gdje se useljavaju doseljenici dok palestinske porodice napuštaju domove po sudskim odlukama. Nakon više od decenije postupaka, izraelski Vrhovni sud je u januaru presudio protiv porodice Zuhaira al-Rajabija. On tvrdi da posjeduje dokument iz 1966. godine koji potvrđuje vlasništvo i poručuje: “Problem je, ukratko, to što nas oni ne žele ovdje.”
Organizacija B’Tselem ocjenjuje da ovakvi slučajevi pokazuju saradnju između doseljeničkih organizacija i državnih institucija s ciljem promjene demografske slike istočnog Jerusalema.
Izraelsko pravosuđe odbacuje tvrdnje o dosluhu i navodi da sudovi odlučuju na osnovu zakona, okolnosti svakog slučaja i ranije sudske prakse.
