U 20. stoljeće evropski kontinent je ušao kao neosporni “gospodar” svijeta, velika imperijalna carstva su Aziju i Afriku držale u kolonijalnim okovima, a Sjedinjene Američke Države su tek bile na putu da postanu svjetska velesila. Naravno, takva Evropa nije imala moralno pravo da bude gospodar svih tih država i iza nje su ostali krvavi tragovi i pljačka od koje se dobar dio svijeta još uvijek nije oporavio.
U dva svjetska rata evropske države su istrošile svoje ljudske, industrijske i ekonomske kapacitete, a zločini počinjeni na tlu Evrope su konačno bili alarm za uzbunu da je potreban neki drugi put. Nažalost, političari i mnogi intelektualci u evropskim državama narode na drugim kontinentima nisu smatrali dovoljno jednakim da bi ih zločini po Africi i Aziji razbudili, nego je za to bio potreban genocid na tlu Evrope.
Kako bi se umanjilo rivalstvo i revanšizam između dvije najveće evropske države Njemačke i Francuske, na ideju Roberta Schumana, ministar vanjskih poslova Francuske je devetog maja 1950. godine predložio stavljanje proizvodnje uglja i čelika Francuske i Zapadne Njemačke pod jednu odgovornost. Ideja je bila prihvatljiva i Nizozemskoj, Belgiji, Luksemburgu i Italiji i 18. aprila 1951. godine stvorena je Evropska zajednica uglja i čelika, koja će kroz nekoliko transformacija izrasti u modernu Evropsku uniju.
Između osmog maja koji Evropa (osim Rusije) obilježava kao dan Pobjede na fašizmom i devetog maja kada su stvoreni temelji Evropske unije, moderna Evropska unija mora pronaći snagu da postane relevantna u svijetu koji dobija novi oblik, a teške birokratske noge EU ne uspijevaju da održe korak sa mnogo agilnijim silama u politikama.
Osim prijetnje izvana, Evropska unija se susreće i sa ozbiljnom prijetnjom na unutrašnjem planu. Građani sve više nadu vide u populističkim politikama koje svog neprijatelja vide u briselskoj birokratiji, imigraciji i svemu drugačijem, a ne u strukturalnim problemima čije rješenje je veća integracija, a ne dijeljenje. Upravo je ideja integrisane Evrope dala kontinentu najduži period mira.
U takvom svijetu postavlja se pitanje i položaja Bosne i Hercegovine i Evropske unije. Građani Bosne i Hercegovine su gotovo izgubili nadu da će država ikada ispuniti uslove koje je Brisel ponudio za članstvo, a Evropska unija čak se ni u Bosni i Hercegovini ne pokazuje kao sposoban vanjskopolitički igrač. Bosna i Hercegovina, kulturološki, demografski, geografski i historijski apsolutno pripada ideji Evropske unije, a ostajanje na njenim vratima samo produbljuje frustraciju.
Evropska unija će da bi ostala relevantna morati riješiti nekoliko velikih pitanja, a neka od njih su kako pokrenuti okošćali birokratski aparat, pomladiti stanovništvo, pronaći moralni kompas koji se neće okretati samo na principu volja krupnog kapitala, ali i kako preostale države prije svega Balkana što prije uključiti u svoje okvire. Bez odgovora na ova pitanja, u drugoj polovini 21. stoljeća Evropa bi mogla da postane periferija svijeta i uđe u novo “mračno doba”.
