Iako se tema formalno odnosi na Brčko distrikt BiH, učesnici su poslali jasnu poruku – ovo pitanje se suštinski tiče opstanka i budućnosti cijele države Bosne i Hercegovine.
Uvodničar na ovu temu bio je Enes Pašalić, predstavnik Inicijativnog odbora Udruženja brčanskih intelektualaca, koji je prezentovao Proglas grupe građana iz Brčkog.
U ovom dokumentu alarmantno se upozorava na višegodišnje maligne političke i pravne procese, sistemski kriminal, korupciju te takozvanu “entitetizaciju” Distrikta, iza koje, kako kaže, stoji jasan plan Republike Srpske (RS).
Pašalić je na samom početku naglasio da glas upozorenja koji dolazi iz Brčkog ne ukazuje na problem jedne lokalne zajednice, nego na sukus problema države BiH koji će svoj konačni epilog imati upravo u Distriktu.
“Prisustvo, da ne govorim o suverenitetu države Bosne i Hercegovine, ne primjećuje se u Distriktu već 20 godina, dok su se entitet Republika Srpska i Milorad Dodik praktično uselili u Brčko. Tako simbolički, politički, a možda već i pravno, RS svjedoči o svom suverenitetu u Brčko distriktu”, oštar je bio Pašalić.
Prema njegovim riječima, u velikosrpskim krugovima Brčko je definisano kao ključna prepreka za realizaciju velikosrpskog projekta.
“Velikosrpskim projektantima je odavno jasno da od statusa Distrikta i primjene konačne arbitražne odluke zavisi da li postoji kontinuitet RS-a u Brčkom, kao pretpostavka za konfederalizaciju BiH i moguću secesiju Republike Srpske. A to je temeljni problem države, što se ne vidi ili ne želi vidjeti iz Sarajeva”, upozorio je uvodničar Kruga 99.
Pašalić je hronološki objasnio na koji način se izvodi tiha predaja nadležnosti Distrikta u ruke Banje Luke, iako je Arbitražnom odlukom jasno definisano da su entiteti trajno i nepovratno prenijeli sve svoje ovlasti na unitarnu vladu Brčko distrikta.
Kao ključne tačke destrukcije i kršenja odluke naveo je naloge supervizora 2007. i 2008. godine kada je izvršena bitna izmjena u načinu donošenja odluka izvršne i zakonodavne vlasti, čime su uvedeni etnički veto i blokade.
Zatim je kao značajnu označio 2012. godinu kada je uvedeno entitetsko državljanstvo, a građani su primorani na entitetsko državljanstvo na osnovu prebivališta.
Potom su uslijedili presedani da Skupština Brčko distrikta BiH donosi zakone kojima se ono što je Konačnom arbitražnom odlukom trajno preneseno pod jurisdikciju Distrikta vraća entitetima, tako da se u ovim oblastima u Distriktu primjenjuju entitetski zakoni, što je u suprotnosti sa Konačnom arbitražnom odlukom i Statutom Distrikta.
I na kraju je, govoreći o predaji nadležnosti, spomenuo kupovinu tzv. “Srpske kuće”.
“Kupovinom zgrade bivšeg hotela i kazina te smještanjem institucija vlasti RS-a pod nazivom “Srpska kuća”, Banja Luka je simbolično i pravno uspostavila eksteritorijalni prostor RS-a unutar Distrikta”, istakao je Pašalić.
Posebno teške optužbe izrečene su na račun lokalnih i državnih političara koji dolaze iz Sarajeva. Pašalić tvrdi da se sve ovo realizuje uz “otvorenu ili prešutnu podršku probosanskih, odnosno bošnjačkih učesnika u vlasti”.
“U Brčkom više ne postoji ni moralni ni intelektualni potencijal, kao ni politička volja da se zaustavi ovaj trend. Zato predlažemo hitno formiranje zajedničkog radnog tijela sastavljenog od predstavnika javnih institucija i stručnjaka iz Sarajeva i Brčkog, koje bi napravilo detaljnu analizu političkih procesa u Distriktu”, naglasio je Pašalić.
