Naime, Vlada Tuzlanskog kantona prihvatila je informaciju o prihodima i stepenu naplate po osnovu ugovora o koncesiji za 2025. godinu.
Prema njoj, ukupna dugovanja koncesionara prema kantonu na kraju prošle godine iznosila su 7.676.250 KM. Najveći dio ovog iznosa odnosi se na rudnike uglja, koji čine čak 91 posto ukupnog duga.
Prema podacima iz informacije Ministarstva privrede TK, tokom 2025. godine fakturisano je ukupno 6.059.772 KM koncesionih naknada, što je za više od 2,36 miliona KM, odnosno 64 posto više nego godinu ranije. Istovremeno, naplaćeno je 4.573.051 KM po ovom osnovu.
Kako je istaknuto iz Vlade TK, na kraju 2025. godine Ministarstvo privrede TK imalo je 24 zaključena ugovora o koncesiji za eksploataciju mineralnih sirovina, slane, termalne, termomineralne i mineralne vode te magnezita.
Tokom godine vođeni su postupci za zaključivanje ugovora s osam privrednih društava, od kojih su tri okončana potpisivanjem novih koncesionih ugovora.
Ipak, rast prihoda prati i rast dugovanja. U odnosu na početak 2025. godine, dug koncesionara povećan je za gotovo 1,5 miliona KM.
Najveći teret čine rudnici uglja jer Zavisna društva Rudnici Kreka, Rudnik mrkog uglja Banovići i Rudnik mrkog uglja Đurđevik zajedno duguju 6.987.362 KM po osnovu koncesionih naknada.
Kako je istaknuto, najveći pojedinačni dužnik je Rudnik uglja Kreka, čiji dug prema TK iznosi nešto više od šest miliona KM. RMU Banovići duguje oko 580.000 KM, dok dug RMU Đurđevik iznosi gotovo 400.000 KM.
Ozbiljna finansijska nestabilnost
Inače, problemi Rudnika Kreka nisu ograničeni samo na obaveze po osnovu koncesija. Ovo preduzeće godinama se suočava s ozbiljnom finansijskom nestabilnošću i nagomilanim dugovima prema različitim povjeriocima.
Vlada Tuzlanskog kantona ranije je razmatrala zahtjev Rudnika Kreka za novi reprogram dugovanja prema kantonalnom budžetu.
Prema tada objavljenim informacijama, obaveze rudnika prema TK premašivale su 10 miliona KM, dok su zatezne kamate prelazile 4,5 miliona KM. Iz Vlade TK tada su naveli da, uprkos ranijim reprogramima, dogovorene obaveze nisu redovno izmirivane te da od aprila 2022. godine nije bilo uplata po tom osnovu.
Dodatni pokazatelj teške finansijske situacije je i činjenica da se Rudnici Kreka nalaze među najvećim poreskim dužnicima u Federaciji BiH.
Prema podacima objavljenim tokom 2025. godine, dug ovog društva po osnovu poreza, doprinosa i drugih javnih prihoda iznosio je više od 171 milion KM.
Niz faktora
Finansijski problemi rudnika godinama se povezuju s nizom faktora, od poslovnih gubitaka, visokih troškova proizvodnje i problema u energetskom sektoru do potrebe za restrukturiranjem rudarske industrije.
Upravo zbog toga, dugovanja po osnovu koncesija predstavljaju samo jedan segment šire finansijske slike Rudnika Kreka, koji je i dalje jedan od ključnih, ali finansijski najopterećenijih dijelova sistema proizvodnje uglja u Federaciji BiH.
Vlada TK sada očekuje nastavak aktivnosti na naplati potraživanja, s obzirom na to da koncesione naknade predstavljaju jedan od značajnih prihoda kantonalnog budžeta.
