Svijet bi već do kraja ove decenije mogao svjedočiti novim temperaturnim rekordima, dok klimatska kriza nastavlja da se produbljuje zabrinjavajućom brzinom. Prema najnovijem upozorenju Svjetske meteorološke organizacije Ujedinjenih nacija gotovo je izvjesno da će najmanje jedna godina do 2030. postati toplija od svih dosad zabilježenih, a stručnjaci upozoravaju da bi novi globalni rekord mogao pasti već 2027. godine, piše The Guardian.
Toplotni val već je zahvatio Evropu i Bosnu i Hercegovinu ranije nego što je to uobičajeno, a meteorolog Nedim Sladić upozorava da je riječ o još jednom jasnom pokazatelju ekstremizacije vremenskih prilika.
Rekordi oboreni širom Evrope
Izrazito snažan toplotni val pogodio je područje zapadne Europe, donoseći temperature zraka i do petnaest stepeni više od prosjeka za ovo doba godine. Dok su uobičajene temperature u zapadnoj Evropi u ovom periodu između 18 i 22 stepena Celzijusa, posljednjih dana kretale su se između 33 i čak 40 stepeni, koliko je izmjereno u Francuskoj.
U Velikoj Britaniji oboren je temperaturni rekord star 82 godine. Novi rekord sada iznosi 35,1 stepen Celzijusa, dok je prethodni iz maja 1944. godine bio 32,8 stepeni.
Sladić objašnjava da je ovakav razvoj situacije rezultat snažnog termobaričkog grebena koji se protezao od sjeverne Afrike preko Iberijskog poluotoka prema sjeveru Evrope.
„U prizemlju je vladalo polje visokog zračnog pritiska koje je kontinuirano doprinosilo spuštanju zraka u niže slojeve atmosfere i samim tim zagrijavanju“, naveo je Sladić.
Dodao je da je dnevno zagrijavanje, koje traje već gotovo šest dana, uslovilo izrazito visoke temperature, dok je gotovo cijela zapadna i centralna Evropa bez značajnije oblačnosti.
Mostar blizu rekorda, BiH očekuje vruće ljeto
Iako Bosna i Hercegovina nije pogođena ekstremima kao zapad Evrope, pojedini dijelovi zemlje približavaju se rekordnim vrijednostima.
„U Mostaru već dva dana bilježimo temperature oko 35 stepeni Celzijusa. Za svega 0,3 stepena smo od majskog rekorda iz 2008. godine“, rekao je Sladić.
Dodaje da bi temperature u BiH ipak trebale ostati nešto niže nego u zapadnoj Evropi, ali i dalje znatno iznad prosjeka za ovo doba godine.
„Ovo jeste svojevrsna uvertira u vrlo vruće ljeto koje čeka ne samo Bosnu i Hercegovinu nego i veliki dio evropskog kontinenta“, upozorio je meteorolog.
Prema njegovim riječima, Evropu bi tokom ljeta mogli pogoditi i duži sušni periodi, posebno zapadne, sjeverozapadne i centralne dijelove kontinenta.
Klimatski ekstremi postaju sve učestaliji
/
Kevin Coombs
Sladić naglašava da su ekstremne vremenske prilike postojale i ranije, ali da je danas ključna razlika njihova učestalost.
„Ekstremi su se dešavali i ranije, ali su se dešavali rjeđe nego što se dešavaju sada“, istakao je.
Kao primjer naveo je rekord iz Velike Britanije.
„Nekada se temperatura od 32,8 stepeni procjenjivala kao događaj koji se dešava jednom u stotinu godina. Danas takvi događaji postaju sve učestaliji“, rekao je Sladić.
Objašnjava da je razlog tome energetski disbalans planete Zemlje.
„Zemlja upija više toplote nego što je otpušta, a staklenički gasovi stvaraju sloj koji ne dozvoljava izračavanje toplote. Upravo to doprinosi rastu temperatura na globalnom nivou“, naveo je.
Sarajevo danas ima tri puta više vrelih dana
Posebno upozorava na promjene koje su vidljive i u Bosni i Hercegovini.
„U periodu od 1961. do 1990. godine Sarajevo je imalo između osam i dvanaest vrelih dana godišnje. Danas ih imamo trideset i jedan“, rekao je Sladić.
Dodaje da temperature iznad 30 stepeni, koje su nekada bile rijetkost, danas postaju gotovo uobičajene.
„Prije se temperatura od 30 stepeni dešavala jednom ili dva puta u dvije ili tri sedmice, a sada gotovo svaki treći dan u Bosni bilježimo temperature iznad 30 stepeni Celzijusa“, upozorio je.
Na kraju ističe da kombinacija zagrijavanja okeana i kopna dodatno pojačava klimatske promjene i stvara sve izraženije ekstremne vremenske obrasce.
„Generalno gledano, svjedočimo ekstremizaciji vremenskih prilika i sve učestalijim ekstremima“, zaključio je Sladić.
╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad
Pratite nas na društvenim mrežama
