Pismo, koje su u petak potpisale između ostalih Italija, Španija i Poljska i 14 drugih članica EU, dodatno vrši pritisak na druge države unutar bloka da se ne ukida gotovo 900 milijardi eura izdvajanja u narednom nacrtu budžeta, koji bi trebao biti predstavljen naredne sedmice.
Time se povećavaju tenzije sa suprotnim blokom od šest zemalja predvođenih Njemačkom, koja je ranije ove sedmice u zajedničkom pismu ponovila zahtjeve za smanjenje budžeta od nekoliko stotina milijardi eura u svim oblastima.
“Stoga smatramo da se ukupna sredstva za Kohezionu politiku i Zajedničku poljoprivrednu politiku moraju očuvati u narednom Višegodišnjem finansijskom okviru”, navodi se u pismu upućenom irskom premijeru Micheálu Martinu, koji predsjedava Vijećem EU.
Potpisnice su Bugarska, Hrvatska, Kipar, Češka, Estonija, Grčka, Mađarska, Italija, Latvija, Litvanija, Malta, Poljska, Portugal, Rumunija, Slovačka, Slovenija i Španija.
Italijanska premijerka Giorgia Meloni i rumunski predsjednik Nicușor Dan koordinirali su inicijativu i bit će domaćini neformalnog sastanka predstavnika ovih zemalja na marginama narednog sastanka Evropskog vijeća 15. i 16. oktobra.
Višegodišnji finansijski okvir, odnosno MFF, finansira sve, od subvencija poljoprivrednicima do razvojne pomoći, i ovaj dokument uvijek izaziva ozbiljne rasprave i dugogodišnje pregovore u Briselu.
Evropska komisija je 2025. godine predložila budžet od gotovo dva biliona eura za period od 2028. do 2034. godine, uz preusmjeravanje stotina milijardi eura sa poljoprivrede i regionalnih izdvajanja, poznatih kao koheziona politika, prema novim prioritetima poput odbrane i konkurentnosti.
Takozvana grupa “Prijatelji kohezije” upozorila je da bi dodatno smanjenje izdvajanja za poljoprivredu i koheziju samo oslabilo budžet i ugrozilo podršku javnosti evropskom projektu.
Irski pregovarački dokument, poznat kao “negobox”, postavit će okvir za razgovore među 27 lidera EU tokom samita u Briselu u oktobru.
Vlade zemalja članica EU nastoje postići konačan dogovor do kraja godine, prije nego što se održe nacionalni izbori u Francuskoj, Poljskoj i Italiji.
Jedno od najosjetljivijih pitanja jeste uvođenje novih poreza na nivou EU, kojima bi se finansirao budžet. Komisija je predložila pet novih nameta za koje se procjenjuje da bi donosili 66 milijardi eura godišnje.
Francuska snažno podržava poreski paket, ali su pojedinačne prijedloge odbile neke nacionalne vlade koje strahuju da bi na njih nameti imali nesrazmjerno velik utjecaj.
Sedamnaest zemalja navelo je u pismu da novi vlastiti izvori prihoda moraju biti istinski, pravedni, jednostavni i ne smiju imati regresivni karakter.
Kako bi osigurale veći prostor u budžetu, također su ponovile pozive da se odgodi otplata duga nastalog nakon pandemije COVID-19, čiji bi godišnji trošak trebao iznositi 25 milijardi eura, te se usprotivile budžetskim popustima za bogatije zemlje.
