Predsjednik Evropskog vijeća António Costa izjavio je da postoji “potencijal” da Evropska unija sjedne za pregovarački sto s Putinom, te naglasio da Unija za takav potez ima podršku ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog.
“Razgovaram sa liderima 27 država članica kako bismo utvrdili na koji način se najbolje organizovati i definisali o čemu zapravo trebamo razgovarati s Rusijom kada za to dođe pravo vrijeme”, rekao je Costa.
On je podsjetio da ih je ukrajinski lider na aprilskom samitu EU na Kipru pozvao da budu spremni dati aktivan doprinos pregovorima.
Financial Times podsjeća da Evropska unija od početka sveobuhvatne invazije na Ukrajinu čvrsto zastupa stav da se o budućnosti ove zemlje ne može raspravljati bez učešća zvaničnog Kijeva.
Međutim, prema ocjeni brojnih evropskih lidera, mirovni pregovori između SAD-a, Rusije i Ukrajine bilježe tek minimalan napredak, a EU se u tom procesu našla isključivo u ulozi posmatrača.
Costa je naglasio da će Brisel “izbjegavati ometanje procesa koji vodi američki predsjednik Donald Trump”, te je priznao da iz Kremlja do sada nije stigao nikakav signal o Putinovoj spremnosti da pregovara s bilo kojim zvaničnikom Unije.
“Da, opcija pregovora s Putinom postoji”, potvrdio je Costa tokom obraćanja na Evropskom univerzitetskom institutu u Firenci. “Ipak, za sada niko nije primijetio stvarne znakove sa ruske strane da se zaista žele uključiti u ozbiljne pregovore”, dodao je.
Jedinstven stav i podjele unutar Unije
Iz Ureda ukrajinskog predsjednika potvrđeno je da su razgovori s Costom u toku. Ipak, iz Kijeva upozoravaju da bi eventualni pregovori trebali biti koordinirani na način da odražavaju jedinstven stav Evrope, s ciljem vršenja snažnijeg pritiska na Rusiju.
Jedinstvo je, međutim, trenutno izazov. Među evropskim liderima mišljenja su podijeljena:
Pobornici pregovora su lideri poput slovačkog premijera Roberta Fica i belgijskog premijera Barta De Wevera. Oni pozivaju na otvaranje dijaloga. Na spremnost za razgovore nedavno su apelovali i francuski predsjednik Emmanuel Macron te italijanska premijerka Giorgia Meloni.
Značajan broj lidera oštro odbacuje ovakav scenarij u trenutnim okolnostima.
Pored toga, unutar bloka od 27 članica još uvijek ne postoji jasan konsenzus o tome ko bi uopće predstavljao Evropsku uniju na eventualnim pregovorima.
Američki diplomatski napori za posredovanje u miru trenutno su u zastoju jer je fokus Washingtona primarno preusmjeren na sukob u Iranu. U pokušaju da oživi zamrznute pregovore, glavni ukrajinski pregovarač Rustem Umerov u četvrtak je doputovao u Miami, prenosi agencija AFP.
