Euro je u utorak vrijedio oko 1,137 dolara, nakon što je u augustu bio na putu prema nivou od 1,20 dolara. U septembru je oslabio približno dva posto i dostigao najniži nivo u posljednja dva mjeseca, piše Reuters.
Na pritisak na evropsku valutu utiče više faktora. Među njima su rast cijena energenata, očekivanja u vezi s monetarnom politikom američkih Federalnih rezervi, ali i politička neizvjesnost u pojedinim velikim evropskim ekonomijama.
Cijene plina ponovo rastu
Poseban problem predstavljaju cijene prirodnog plina u Evropi. One su ovog mjeseca premašile 80 eura po megavat-satu, što je najviši nivo od kraja 2022. godine.
Rast cijena energenata povezuje se s poremećajima u globalnom snabdijevanju ukapljenim prirodnim plinom, nakon što je rat u Iranu utjecao na transport kroz Hormuški moreuz.
Analitičari upozoravaju da bi cijene evropskog plina mogle ostati između 85 i 100 eura po megavat-satu. Takav scenario dodatno bi pritisnuo evropsku ekonomiju i mogao oslabiti euro.
“Kako dugo može trajati otpornost evropskog ekonomskog rasta? Može li potrajati kroz zimu?”, zapitala je Jane Foley, valutna strateginja Rabobanka.
Politička neizvjesnost dodatni problem
Pored energenata, investitori sve više prate politička kretanja u Evropi.
U Njemačkoj se kancelar Friedrich Merz suočava s posljedicama uspjeha krajnje desnice na nedavnim pokrajinskim izborima, što bi, prema analitičarima koje citira Reuters, moglo otežati provođenje njegove reformske agende.
Istovremeno, francuska finansijska tržišta pod pritiskom su zbog zabrinutosti oko visokog javnog duga i političkog zastoja uoči predsjedničkih izbora 2027. godine.
Posebno se prati razlika u prinosima na desetogodišnje obveznice Francuske i Njemačke. Ona je premašila 110 baznih bodova, što ukazuje na povećanu premiju koju investitori traže za ulaganje u francuski dug u odnosu na njemačke obveznice.
Šta slijedi za euro?
Iako dio analitičara smatra da euro i dalje ima određenu podršku, kratkoročna slika postaje složenija.
Tržišta trenutno očekuju najmanje još jedno povećanje kamatnih stopa u eurozoni ove godine, dok se evropska ekonomija zasad pokazuje otpornijom nego što se ranije očekivalo.
Ipak, visoke cijene energenata predstavljaju ozbiljan rizik. Ukoliko bi cijene nafte dodatno porasle, to bi moglo pojačati zabrinutost zbog ekonomskog rasta.
Prema procjeni jednog od analitičara koje citira Reuters, euro bi u scenariju dugotrajno visokih cijena plina mogao oslabiti čak prema 1,12 dolara.
S druge strane, ING zadržava prognozu prema kojoj bi euro do kraja godine mogao vrijediti oko 1,16 dolara.
Za evropsku ekonomiju naredni mjeseci tako će biti važan test: kombinacija cijena energije, kamatnih stopa i političke stabilnosti mogla bi odrediti da li će euro uspjeti prekinuti trenutni trend slabljenja.
