Nakon jučerašnjeg samita Evropske unije i Zapadnog Balkana u Tivtu, umjesto zajedničke, takozvane Tivatske deklaracije, predstavljen je prijedlog Francuske i Njemačke o novom modelu postepenog pristupanja Evropskoj uniji.
Prijedlog bi zemljama Zapadnog Balkana, ali i Moldaviji, omogućio znatno veći prostor u radu evropskih institucija i prije formalnog, odnosno punopravnog članstva.
Francusko-njemački prijedlog predstavljen je u formi non papera, nezvaničnog dokumenta koji se u diplomatiji koristi za predlaganje rješenja bez pravno obavezujućeg karaktera.
Dokument bi se mogao svesti na sedam ključnih tačaka, a prva i najvažnija odnosi se na pojednostavljenje pristupnog procesa s ciljem eventualnog ubrzanja proširenja Evropske unije.
Prema prijedlogu, trebalo bi ukloniti „previše formalizovane prepreke“ i objediniti pojedine proceduralne korake kako bi pregovori bili efikasniji. Fokus bi bio na stvarnim reformama, a manje na birokratskim procedurama.
Postepena integracija prije članstva
Suština prijedloga jeste postepena integracija država kandidata prije punopravnog članstva.
To bi zemljama koje pregovaraju s Evropskom unijom omogućilo da ostvaruju konkretne koristi od približavanja Uniji i prije završetka pristupnih pregovora.
Jedan od elemenata tog modela jeste postepeno uključivanje kandidata u pojedine dijelove jedinstvenog evropskog tržišta, što bi moglo donijeti veće ekonomske koristi privredi i građanima.
Istovremeno, zemlje kandidati bi vremenom dobijale veće učešće u radu institucija Evropske unije.
To podrazumijeva uključivanje u određene sastanke, konsultacije i procese odlučivanja, iako bez punog prava glasa.
Poseban fokus na vanjsku i sigurnosnu politiku
Posebno mjesto u prijedlogu zauzima oblast vanjske i sigurnosne politike.
Prema francusko-njemačkom planu, samo države koje privremeno zatvore Poglavlje 31 mogle bi prisustvovati određenim sjednicama Vijeća za vanjske poslove Evropske unije.
Isti princip važio bi i za uključivanje u sigurnosne i odbrambene inicijative Evropske unije.
Integracija nije automatska
Model postepenog pristupanja ne podrazumijeva automatsko i nepovratno približavanje Evropskoj uniji.
Naprotiv, zemlje koje nazaduju u provođenju reformi mogle bi izgubiti određene privilegije ili usporiti proces integracije.
U dokumentu se istovremeno naglašava da postepena integracija nije zamjena za punopravno članstvo, već put ka članstvu sa svim pravima i obavezama koje ono nosi.
Nastavak ideja Friedricha Merza
Francusko-njemački non paper detaljnije razrađuje ideje koje je prošlog mjeseca predstavio njemački kancelar Friedrich Merz.
Merz jučer na samitu nije precizirao vremenski okvir mogućeg proširenja Evropske unije, ali je naglasio da Evropska unija želi produbiti integraciju sa zemljama regiona i ubrzati njihovo približavanje članstvu.
Prijedlog Berlina i Pariza tako predstavlja pokušaj da se državama kandidatima omogući veće učešće u evropskim procesima i konkretnije koristi od integracija, bez čekanja na završetak višegodišnjeg procesa pristupanja Evropskoj uniji.
╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad
Pratite nas na društvenim mrežama
