Osumnjičeni 105-godišnjak tereti se za učešće u zločinima u logoru Stalag 326 VI K u regiji Zene, na zapadu Njemačke, u današnjoj saveznoj državi Sjeverna Rajna-Vestfalija. Kroz ovaj logor je između 1941. i aprila 1945. godine, kada su ga oslobodile američke snage, prošlo između 180.000 i 200.000 sovjetskih ratnih zarobljenika.
Istraga je dio posljednjih napora njemačkog pravosuđa da optuži i procesuira preživjele učesnike nacističkog aparata prije njihove smrti, piše list Guardian.
Postupak protiv 105-godišnjaka inicirala je Centralna uprava za istraživanje nacističkih zločina u Ludwigsburgu. Centralni ured je preliminarne nalaze proslijedio tužilaštvu u Dortmundu, zajedno sa spisom za još jednog bivšeg stražara, koji je u međuvremenu preminuo.
Tužilaštvo u Dortmundu prošle godine je otvorilo i odvojenu istragu protiv 100-godišnjeg bivšeg stražara logora u Hemeru, koji se sumnjiči za učešće u egzekucijama sovjetskih zarobljenika između decembra 1943. i septembra 1944. godine.
Ukoliko dođe do suđenja 105-godišnjaku, očekuje se da će proces baciti dodatno svjetlo na funkcionisanje sistema logora Stalag i ubijanje sovjetskih zarobljenika. Od ukupno 5,7 miliona sovjetskih vojnika koji su tokom rata bili u njemačkom zarobljeništvu, više od polovine nije preživjelo.
Ovim zakašnjelim tužilačkim akcijama prekinut će se decenijska praksa tokom koje su mnogi osumnjičeni izbjegavali suđenja jer se smatralo da su imali sporedne uloge. Ključni pravni presedan napravljen je 2011. godine na suđenju Johnu Demjanjuku, bivšem stražaru u logoru smrti Sobibor u okupiranoj Poljskoj.
Demjanjuk je tada osuđen za saučesništvo u ubistvu više od 28.000 Jevreja, čime je pravno ustanovljeno da je sama služba u logoru dovoljna za dokazivanje saučesništva, bez potrebe za direktnim dokazima o pojedinačnim ubistvima.
Nakon slučaja Demjanjuk otvoren je put za niz kasnijih suđenja 90-godišnjacima i 100-godišnjacima.
Irmgard Furchner, bivša sekretarica komandanta logora Stutthof, osuđena je na dvogodišnju uslovnu kaznu zbog saučesništva u ubistvu.
Josef Schütz, bivši stražar u logoru Sachsenhausen, osuđen je 2022. godine u 101. godini života na pet godina zatvora, a preminuo je naredne godine.
Neimenovani stražar iz Sachsenhausena preminuo je u aprilu prošle godine prije početka suđenja za saučesništvo u ubistvu više od 3.300 ljudi, piše Guardian.
