Ottawa razmatra saradnju s Evropskom unijom u oblastima odbrane, energetike, tehnologije, istraživanja i strateških lanaca snabdijevanja, dok se, prema navodima koji su objavljeni u Wall Street Journalu, ispituju i mogućnosti odnosa koji bi bili bliži od dosadašnjih, ali ne bi podrazumijevali punopravno članstvo u EU ili pristupanje jedinstvenom tržištu.
Carney je, prema tim navodima, zadužio posebnog izaslanika za Evropu da ispita moguće modele saradnje, a u razgovorima s evropskim liderima spominjana je i mogućnost statusa “pridruženog člana Evropske unije”.
Fokus na trgovinu, odbranu i tehnologiju
Kanada nastoji smanjiti svoju ekonomsku zavisnost od SAD-a, koji predstavljaju njeno daleko najvažnije izvozno tržište. Oko dvije trećine kanadskog izvoza odlazi u SAD.
U razgovorima s evropskim partnerima razmatra se olakšavanje pristupa evropskom tržištu za kanadske kompanije, radnike i usluge, posebno u sektorima energetike, umjetne inteligencije, kritičnih minerala, poluprovodnika i odbrambene industrije.
Odbrambena saradnja trenutno je među oblastima u kojima su razgovori najviše napredovali. Carney je razgovarao s njemačkim kancelarom Friedrichom Merzom, dok Kanada pregovara o kupovini njemačkih podmornica vrijednoj 25 milijardi dolara.
Kanadski i evropski zvaničnici razgovarali su i o saradnji u oblastima podmorskih kablova, podatkovnih centara, cloud infrastrukture i satelitskih mreža, s ciljem smanjenja oslanjanja na američke tehnološke kompanije.
Energetika je također jedan od prioriteta. Ottawa razmatra infrastrukturu koja bi omogućila veći plasman kanadskog plina na evropsko tržište, dok se razgovara i o mogućim arktičkim pravcima za izvoz đubriva.
Evropske zemlje otvorenije prema prijedlogu
Carney je posljednjih mjeseci razgovarao s nizom evropskih lidera, među kojima su francuski predsjednik Emmanuel Macron, finski predsjednik Alexander Stubb, italijanska premijerka Giorgia Meloni, njemački kancelar Friedrich Merz i norveški premijer Jonas Støre.
Evropske vlade u početku su bile oprezne zbog mogućnosti da bi bliže povezivanje s Kanadom moglo dodatno zaoštriti odnose sa Washingtonom. Međutim, prema navodima zvaničnika, stavovi su se promijenili kako su rasle sumnje u pouzdanost SAD-a kao ekonomskog i strateškog partnera.
U okviru razgovora razmatrana je i mogućnost olakšavanja boravka i rada kanadskih državljana u Evropi, kao i jačanja saradnje između kanadskih i evropskih istraživačkih institucija.
Brojne prepreke za dublju integraciju
Kanada bi, međutim, za značajniji pristup jedinstvenom tržištu EU-a morala prihvatiti dio evropskih pravila i standarda, a potencijalni aranžmani mogli bi otvoriti i pitanja mobilnosti radne snage i finansijskih obaveza.
Dodatni izazov predstavljale bi unutrašnje političke okolnosti u Kanadi, posebno eventualne kritike aranžmana koji bi se mogli tumačiti kao ograničavanje nacionalnog suvereniteta.
S druge strane, Evropska unija bi morala procijeniti koliko bi dublje povezivanje s Kanadom bilo održivo u odnosu na postojeće trgovinske odnose i pravila koja važe za države članice.
Dodatnu prepreku predstavlja činjenica da deset država članica EU-a još nije ratificiralo raniji trgovinski sporazum između EU-a i Kanade, što ukazuje na složenost procesa postizanja saglasnosti unutar Unije.
Kanadska vlada zbog toga, prema dostupnim informacijama, razmatra više modela odnosa koje EU već ima s državama poput Norveške, Švicarske, Ujedinjenog Kraljevstva i Gruzije.
Carneyjeva strategija predstavlja potencijalno značajnu promjenu u kanadskim ekonomskim odnosima, koji su decenijama bili snažno usmjereni prema SAD-u. Cilj aktuelne vlade je, prema navodima, razviti alternativna tržišta i strateška partnerstva u Evropi, umjesto oslanjanja na mogućnost brzog povratka na raniji nivo ekonomskih odnosa s Washingtonom.
