Rastući trend porodica s jednim djetetom, uzrokovan višim troškovima života i kasnijim roditeljstvom, nije uspio u potpunosti potisnuti ukorijenjene predrasude o takozvanom “sindromu jedinca”. Uvriježena mišljenja da su jedinci po pravilu razmaženi, sebični ili usamljeni nemaju naučno utemeljenje, upozoravaju vodeći psiholozi i psihijatri.
Najnovija istraživanja pokazuju da odrastanje bez braće i sestara samo po sebi ne određuje tip ličnosti, već da razvoj djeteta u znatno većoj mjeri zavisi od kvaliteta roditeljske brige, temperamenta i socioekonomskog okruženja.
Mogući razvoji specifičnih navika i komunikacije
Iako su psihički jednako zdravi, društveno sposobni i prilagođeni kao i njihovi vršnjaci iz brojnijih porodica, psiholozi uočavaju određene specifičnosti u načinu na koji jedinci odrastaju:
- Lakša komunikacija sa starijima: Budući da u ranom djetinjstvu češće komuniciraju s odraslima, jedinci rano razvijaju bogatiji vokabular te im je razgovor sa starijima prirodniji. Stručnjaci ipak napominju da to ne znači nužno ranije emocionalno sazrijevanje.
- Senzorna preosjetljivost na vršnjačku buku: Zbog odrastanja u mirnijem kućnom okruženju, bučna okruženja i vršnjački sukobi mogu ih brže iscrpiti, zbog čega se često radije okreću bliskim individualnim prijateljstvima.
- Rana samostalnost: Nemajući brata ili sestru na koje bi se oslonili u svakodnevnoj igri ili obavezama, jedinci brže razvijaju samostalnost.
Prednosti nepodijeljene pažnje i potencijalni izazovi
Studija objavljena u časopisu Nature Human Behaviour nije pronašla dokaze da odrastanje bez braće i sestara donosi psihološke nedostatke. Naprotiv, uočene su određene prednosti u kognitivnim sposobnostima i mentalnoj otpornosti, prvenstveno zbog nepodijeljene roditeljske pažnje i resursa.
Međutim, klinički psiholozi upozoravaju i na drugu stranu medalje:
- Pritisak visokih očekivanja: Nepodijeljena pažnja roditelja može nositi i povećan teret prevelikih očekivanja ili prezaštićivanja.
- Prilagođavanje u kasnijim vezama: Navika da se njihove potrebe u djetinjstvu uočavaju i ispunjavaju bez odlaganja kasnije može stvarati izazove u partnerskim odnosima, gdje je neophodno stalno usklađivanje s potrebama druge osobe.
Stručnjaci zaključuju da status jedinca nije dijagnoza niti unaprijed definiran profil ličnosti. To je samo jedna od životnih okolnosti koja, u kombinaciji s porodičnom dinamikom i odgojem, oblikuje odrastanje pojedinca.
Pratite nas na društvenim mrežama
